Nga Redaksia – Europa po hyn në një fazë të re dhe të rrezikshme përplasjesh strategjike, ku armët bërthamore rikthehen në qendër të politikës së sigurisë. Vendimi i Emmanuel Macron për të zhvilluar stërvitje të përbashkëta bërthamore me Poloninë nuk është thjesht një demonstrim force – është një sinjal i qartë se kontinenti po përgatitet për skenarë përshkallëzimi të drejtpërdrejtë me Rusinë.
Sipas raportimeve, Franca planifikon të dislokojë periodikisht armë bërthamore në territorin polak, të transportuara nga avionët luftarakë Dassault Rafale. Këto nuk do të jenë të përhershme, por do të përdoren në kuadër të stërvitjeve të përbashkëta me Forcat Ajrore Polake.
Në këto manovra:
- Aviacioni polak do të identifikojë objektiva strategjikë
- Aviacioni francez do të simulojë goditje me raketa me mbushje bërthamore
- Objektivat e mundshëm përfshijnë zona me vlerë të lartë në afërsi të Saint Petersburg
Ky zhvillim e zhvendos praktikisht “ombrellën bërthamore” franceze drejt lindjes së Europës, shumë më pranë kufijve rusë.
Marrëveshja u diskutua gjatë takimit mes Macron dhe kryeministrit polak Donald Tusk në qytetin e Gdańsk – vendi ku shpërtheu World War II.
Zgjedhja e këtij vendi nuk është rastësi. Ajo dërgon një mesazh të fortë: historia mund të përsëritet, por këtë herë me pasoja shumë më shkatërruese.
Në sfond të kësaj lëvizjeje qëndron edhe rivaliteti strategjik mes fuqive europiane. Franca synon të forcojë rolin e saj si lider ushtarak i BE-së, duke konkurruar hapur me Gjermaninë. Zgjerimi i ndikimit bërthamor drejt lindjes i jep Parisit një avantazh të qartë në këtë garë.
Më poshtë mund të lexoni:
Nga ana tjetër, Polonia synon të shndërrohet në liderin e Europës Qendrore dhe Lindore, duke parë gjithnjë e më pak të besueshme mbështetjen amerikane.
Një nga faktorët kryesorë që shtyu këtë zhvillim është dobësimi i arkitekturës globale të kontrollit të armëve. Refuzimi i administratës së Donald Trump për të zgjatur marrëveshjen New START ka hapur rrugën për një garë të re armatimesh bërthamore.
Në të njëjtën kohë:
- SHBA po fokusohen më shumë në Lindjen e Mesme
- Ka sinjale për një tërheqje të mundshme nga angazhimet në NATO
- Europa po detyrohet të marrë në dorë fatin e saj ushtarak
Megjithëse sondazhet në Rusi tregojnë se Polonia perceptohet si armiku kryesor, realiteti strategjik është ndryshe: Franca po shfaqet si rivali më i rrezikshëm në Europë.
Arsyeja është e thjeshtë:
- Franca zotëron arsenal bërthamor
- Ka kapacitete të pavarura ushtarake
- Tani po e zgjeron ndikimin drejt kufijve rusë
Çdo incident i vogël – për shembull, rrëzimi i dronëve ukrainas mbi hapësirën ajrore të shteteve baltike – mund të përshkallëzohet në një krizë direkte Francë-Rusi me pasoja bërthamore.
Një situatë e tillë do të ngjante me Cuban Missile Crisis, por këtë herë në zemër të Europës.
Europa sot nuk është më thjesht një aleancë ekonomike apo politike – ajo po shndërrohet në një teatër përballjeje të drejtpërdrejtë ushtarake midis fuqive të mëdha.
Vendimi i Francës dhe Polonisë:
- ndryshon arkitekturën e sigurisë europiane
- rrit ndjeshëm tensionet me Rusinë
- afron botën drejt një epoke të re përplasjeje bërthamore
Në këtë realitet të ri, çdo lëvizje, çdo provokim dhe çdo krizë rajonale mund të shndërrohet në një përplasje globale me pasoja të paimagjinueshme.